Ara 27 2009

Karşılıksız Çek Bitecek mi?

Published by at 00:03 under Resul KURT

yazdır / print
Geçtiğimiz hafta bir çok esnaf ve tüccarı mağdur eden çek düzenlemelerinde önemli bir gelişme yaşandı. Çek defterlerinin içeriklerine, çek düzenlenmesine, kullanımına, çek hamillerinin korunmalarına ve kayıt dışı ekonominin denetim altına alınması önlemlerine katkıda bulunmaya ilişkin esaslar ile çekin karşılıksız çıkması ve belirlenen diğer yükümlülüklere aykırılık hâllerinde ilgililer hakkında uygulanacak yaptırımları belirleyen 5491 sayılı Çek Kanunu resmi gazetede de yayınlandı. Bu yasa ile çekte yaşanan karmaşa ve başıbozukluğun, çekten dolayı kararan hayatların bitmesini diliyoruz.

***

Bankalar araştırma yapacak

Bankalar, çek hesabı açılması ile ilgili olarak 5491 sayılı Kanun’la kendilerine verilen görev ve yükümlülükleri yerine getirirken, çek hesabı açtırmak isteyenin yasaklı olup olmadığını bu kanun hükümlerine göre araştırarak, ilgili kişinin ekonomik ve sosyal durumunun belirlenmesinde gerekli basiret ve özeni gösterecekler.

***

Çekte banka sorumluluğu 600 lira

Karşılığı bulunan çek, hesabın bulunduğu muhatap bankanın herhangi bir şubesine ibraz edildiğinde hamilin varsa vergi kimlik numarası saptandıktan sonra ödenir. Ancak çek, hesabın bulunduğu şubeden başka bir şubeye ibraz edildiğinde, o şubece karşılığı sorulmak suretiyle ödenir. “Karşılıksızdır” işlemi, muhatap bankanın hamile kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın dışında, çek bedelinin karşılanamayan kısmıyla sınırlı olarak yapılacak. Muhatap banka, ibraz eden düzenleyici dışındaki hamile, süresinde ibraz edilen her çek yaprağı için;

a) Karşılığının hiç bulunmaması hâlinde,

1) Çek bedeli 600 TL veya üzerinde ise 600 Türk Lirası,

2) Çek bedeli 600 TL altında ise çek bedelini,

b) Karşılığının kısmen bulunması hâlinde,

1) Çek bedeli 600 TL veya altında ise, çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmî karşılığı altıyüz TL’ye tamamlayacak bir miktarı,

2) Çek bedeli 600 Türk Lirasının üzerinde ise, çek bedelini aşmamak koşuluyla, kısmi karşılığa ilave olarak 600 TL’yi, ödemekle yükümlü. Banka;

a) Çekin karşılığının hesapta bulunmasına rağmen hamiline ödenmesinin geciktirilmesi,

b) Kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarın hamile ödenmesinin geciktirilmesi,  hallerinde, çek hamiline, her geçen gün için binde üç gecikme cezası ödeyecek.

***

Bankacıya hapis tehlikesi

* Tacirin ticari işletmesiyle ilgili iş ve işlemlerinde, tacir olmayan kişinin çek defterini kullanarak çek düzenleyen ve düzenleten kişi altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacak.

* Tacir olmayan kişiye çek defteri veren banka görevlisi hakkında 50 günden 150 güne kadar adlî para cezasına hükmolunacak.

* Bankaya gerçek dışı beyanda bulunan kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacak. Beyanname almadan veya beyannameye rağmen, hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı bulunan kişiye veya bu kişinin yönetim organında görev yaptığı veya temsilcisi ya da imza yetkilisi olduğu tüzel kişiye çek defteri veren banka görevlileri 50 günden 150 güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılacak.

* Kısmen veya tamamen karşılığı bulunmayan çekle ilgili olarak, talebe rağmen, karşılıksızdır işlemi yapmayan banka görevlisi, şikâyet üzerine bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacak.

* Karşılığı tahsil edilmek üzere bankaya ibraz edilen çekin karşılığının hesapta olmasına rağmen, hamile ödemede bulunmayan ya da bankanın kanunen ödemekle yükümlü olduğu miktarı hamile ödemeyen banka görevlisi, şikâyet üzerine bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacak.

* Hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilmiş olan kişi, buna rağmen çek düzenlerse, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacak.

* Hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilmiş olan kişi adına çek hesabı açan banka görevlisi, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacak.

* Çek defteri basmaya veya bastırmaya kanunen yetkili kılınanlar dışında çek defteri basanlar ve bastıranlar iki yıldan beş yıla kadar hapis ve 1500 güne kadar adlî para cezasıyla cezalandırılacak.

No responses yet

Trackback URI | Comments RSS

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.